ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΑΡΑΒΕΛΙΑΣ: Μπορεί η Αυτοδιοίκηση να ικανοποιήσει την ανάγκη για κοινωνική μέριμνα;

Γράφει: OnAir24
19 Μαρτίου 2011

Ένας καθιερωμένος όρος της πολιτικής ζωής είναι το «κοινωνικό κράτος». Στην πατρίδα μας, ο όρος αυτός αποκτά ιδιαίτερη σημασία τα τελευταία τριάντα χρόνια και εκπροσωπεί το σύνολο των ενεργειών που η κρατική μηχανή αναλαμβάνει, προκειμένου να προσφέρει στις ασθενέστερες κοινωνικές τάξεις υπηρεσίες μέριμνας δωρεάν ή με συμβολικό αντίτιμο.

Του ΔΗΜΗΤΡΗ ΜΑΡΑΒΕΛΙΑ

Δημάρχου Χαϊδαρίου

Αυτά τα χρόνια έχουν σχηματοποιηθεί δύο κύρια στρατόπεδα πολιτικής σκέψης σχετικά με το κοινωνικό κράτος. Το πρώτο θεωρεί ότι η παροχή κοινωνικών υπηρεσιών προς μια σημαντική μερίδα της κοινωνίας είναι η κύρια παράμετρος για την ανακατανομή του κοινωνικού - εθνικού εισοδήματος προς όφελος των ασθενέστερων. Από την άλλη πλευρά στέκεται η πολιτική άποψη ότι οι δημόσιες δαπάνες για το κρατικό σύστημα κοινωνικών παροχών είναι πολύ υψηλότερες από την αξία των πραγματικών υπηρεσιών που παρέχονται στους πολίτες, με αποτέλεσμα οι τελευταίες να μην έχουν την απαιτούμενη ποιότητα και αποτελεσματικότητα. Και οι δύο διαμετρικά αντίθετες πολιτικές αντιλήψεις συμπίπτουν σε ένα σημείο: στην ανάγκη για ποιότητα στις κοινωνικές υπηρεσίες που πρέπει να παρέχονται στους πολίτες που τις έχουν ανάγκη.

Η σύγχρονη κοινωνική πραγματικότητα, όπως αυτή διαμορφώθηκε πριν ένα χρόνο περίπου με την προσφυγή της χώρας στη βοήθεια του ΔΝΤ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, είναι φυσικό ότι δημιουργεί νέες συνθήκες και νέα δεδομένα. Η Ελλάδα έχει αναλάβει τη δέσμευση έναντι των δανειστών της να μειώσει δραστικά το δημοσιονομικό της έλλειμμα. Αυτό μοιραία σημαίνει την παραίτηση του δημόσιου τομέα από μια σειρά δραστηριοτήτων που μέχρι σήμερα διατηρούσε μέσα στο πεδίο του. Καθώς η χρηματοδότηση των δημόσιων φορέων –κάθε μορφής– λιγοστεύει στο πλαίσιο της επίτευξης του συγκεκριμένου στόχου, προκύπτει σαφές το ζήτημα της «συρρίκνωσης του κοινωνικού κράτους» για τους υποστηρικτές της μιας άποψης ή του «εξορθολογισμού του κοινωνικού κράτους» γι’ αυτούς που προσεγγίζουν διαφορετικά το συγκεκριμένο θέμα.

Από την άλλη πλευρά, οφείλουμε να αποδεχθούμε το γεγονός ότι η ταχεία προσαρμογή στα παραπάνω δεδομένα έχουν οδηγήσει την οικονομία της χώρας σε μια φάση σημαντικής ύφεσης. Η πραγματική οικονομία υποχωρεί αυξάνοντας τους ανέργους και προκαλώντας μεγαλύτερη φτώχεια, δηλαδή υποχώρηση του επιπέδου ζωής των πολιτών. Η κατάσταση αυτή είναι φυσικό να μεγιστοποιεί την ανάγκη για κοινωνική μέριμνα, με την έννοια της στήριξης και της αλληλεγγύης των ανθρώπων που αισθάνονται όλο και περισσότερο την ποιότητα της ζωής τους να υποβαθμίζεται και προσωπικά και οικογενειακά προβλήματα, τα οποία θεωρούσαν ότι οριστικά ανήκαν στο παρελθόν, να κάνουν την εμφάνισή τους και πάλι απειλητικά.

Επομένως, το σήμερα δημιουργεί μια δύσκολη στην επίλυσή της εξίσωση: λιγότερες δημόσιες δαπάνες για την κοινωνική φροντίδα των ασθενέστερων και συρρίκνωση των παροχών από τη μια, περισσότεροι συμπολίτες μας με σοβαρές ανάγκες, για την ικανοποίηση των οποίων χρειάζεται η αρωγή της οργανωμένης κοινωνίας. Το ζητούμενο είναι ο τρόπος με τον οποίο θα βρούμε βιώσιμες λύσεις σε αυτή την εξίσωση. Η Τοπική Αυτοδιοίκηση, κυρίως του πρώτου βαθμού, μπορεί να αποτελέσει ουσιαστικό παράγοντα για την ενίσχυση της προσπάθειας για οργανωμένη και ουσιαστική κοινωνική φροντίδα. Στο σημείο αυτό πρέπει να παραδεχθούμε ότι και τα οικονομικά των δήμων έχουν πληγεί, ίσως σε δυσανάλογο βαθμό σε σχέση με άλλους κρατικούς φορείς, από την περιστολή των δημόσιων δαπανών. Όμως, ο δήμος σε σχέση με το κεντρικό κράτος διαθέτει μια σειρά πλεονεκτημάτων και δυνατοτήτων, τα οποία αν ενεργοποιηθούν μπορούν να προσφέρουν ώθηση στην κοινωνική μέριμνα, όσων την έχουν πραγματικά ανάγκη.

Ο σύγχρονος δήμος οφείλει να βασίζει τη φιλοσοφία του στην ιδέα της κοινότητας. Ας μην παραγνωρίζουμε ότι το τοπικό στοιχείο είναι σημαντικός παράγοντας για τη δημιουργία κοινοτικού πνεύματος. Υπάρχουν κοινές παραστάσεις, κοινές δυνατότητες, κοινά ζητήματα που πρέπει να βρουν τη λύση τους. Οι γειτονιές και οι συνοικίες δημιουργούν ένα δίκτυο, όπου η πραγματικότητα μας επιβάλλει να ακουμπάμε ο ένας πάνω στο διπλανό του. Αυτό το κοινωνικό πνεύμα οφείλει να προβάλλει και να διαπαιδαγωγεί τους δημότες του σε αυτή την ιδέα. Η αξία της αλληλεγγύης και της αλληλοβοήθειας μπορούν και πρέπει να καλλιεργηθούν από τους δήμους, ώστε να αποτελέσουν τη βάση για να οικοδομηθούν αποτελεσματικές υπηρεσίες κοινωνικής φροντίδας.

Για την επάνδρωση των υπηρεσιών αυτών, ο δήμος μπορεί να ενεργοποιήσει και να οργανώσει το εθελοντικό κίνημα σε πολυεπίπεδη μορφή. Ξεκινώντας από τους νέους, τους αθλητικούς και επαγγελματικούς συλλόγους και κάθε οργανωμένη συλλογικότητα και φτάνοντας στις γειτονιές και στις συνοικίες. Σημαντική είναι και η δημιουργία από την Τοπική Αυτοδιοίκηση δομών συντονισμού των εθελοντικών ομάδων με τους προσκόπους και την Εκκλησία, φορείς που διαθέτουν παράδοση και τεχνογνωσία, τόσο στον εθελοντισμό όσο και στην κοινωνική προσφορά.

Η κοινωνική φροντίδα κάτω από το συντονισμό και την οργάνωση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική γιατί μπορεί να είναι στοχευμένη και απαλλαγμένη από τις δεσμεύσεις και τις αγκυλώσεις της γραφειοκρατίας. Στο δήμο υπάρχει η γνώση των καταστάσεων και των τρόπων που μπορούν να επιτευχθούν λύσεις με σεβασμό κάθε πιθανής ιδιαιτερότητας.
Η δυνατότητα που έχουν οι δήμοι για αποτελεσματική και ουσιαστική παρέμβαση στη φροντίδα των ασθενέστερων ή εκείνων που σε μια δεδομένη στιγμή χρειάζονται στήριξη, τους δίνει το πλεονέκτημα να μπορούν να πετύχουν πολλά με λίγα σχετικά μέσα. Η οικονομία μέσων ως προς τους στόχους είναι ένα βασικό ζητούμενο για τους πολίτες που έχουν τη διάθεση και την άνεση να συνεισφέρουν για να βοηθήσουν τους συμπολίτες τους. Χορηγικά και φιλανθρωπικά εν γένει προγράμματα μπορούν να οργανωθούν και να εκτελεστούν με τη βοήθεια του ανθρώπινου δυναμικού που πλαισιώνει την Τοπική Αυτοδιοίκηση.

Οι παραπάνω ενδεικτικές δράσεις καταδεικνύουν τις δυνατότητες της Τοπικής Αυτοδιοίκησης να οργανώσει τους πολίτες και να συντονίσει ένα ευρύ φάσμα κοινωνικών δράσεων. Πρέπει όμως και η ίδια η Αυτοδιοίκηση να πάψει να βλέπει τον εαυτό της ως μια μικρογραφία του κεντρικού κράτους και να γίνει αυτό που υπαγορεύει ο ρόλος της: ο φορέας αυτοοργάνωσης και δράσης των πολιτών για μια κοινότητα αλληλεγγύης και προκοπής.
 

Share |
Καμία ψήφος ακόμη
Tags
Login to post comments
Ειδήσεις σεΤίτλους
More and more...
More and more...
και "let the music play"!